بسیاری اوقات، هنگامی که به سخن یا استدلال کسی گوش می‌دهیم، احساس می‌کنیم مغالطه می‌کند، یا احساس می‌کنیم استدلالی که در دفاع از نظر خودش می‌آورد ایرادی دارد.

به برکت فضایی که در سال‌های اخیر در کشورمان غالب بوده، تقریباً با اطمینان می‌توانم بگویم که بیشتر ما، چندین بار در روز این احساس را تجربه می‌کنیم؛ چه زمانی که با دوستان و آشنایان در مورد موضوعی صحبت و مباحثه می‌کنیم، چه زمانی که مطلبی را در یک سایت یا روزنامه می‌خوانیم و، بیش از همه این‌ها، هنگامی که رادیو یا تلویزیون‌مان را روشن می‌کنیم.

لینک مستقیم به مطلب

در کشور ما، کسانی که مواجهه‌های فکری  را دنبال می‌کنند، با نمونه‌های زیادی از تفکر مغالطه‌آمیز مواجه می‌شوند. اما جدا از بحث‌های جدی و انتزاعی فکری، موارد گوناگون این مغالطه‌ها را می‌توان در عالم سیاست، اقتصاد، ورزش و... مشاهده کرد و البته هرچه‌قدر از بحث‌های تخصصی به سمت بحث‌های عامه‌پسندتر بیاییم این موارد را بیشتر می‌بینیم، و شاید در نتیجه‌ی این کثرت موارد است که به آن عادت کرده‌ایم و به راحتی از آن گذر می‌کنیم، حال آن‌که، اتفاقاً آثار زیان‌بار این نحوه از تفکر در حیطه‌های عمومی، بیشتر است. برخی از مصادیق این نحوه از تفکر،...

لینک مستقیم به مطلب

در مقاله‌های دیگری که در همین بخش از سایت منتشر کرده‌ام، به معرفی سنجشگرانه‌اندیشی پرداخته‌ام. همان‌گونه که در آن مطالب اشاره شده، این اصطلاح را به عنوان معادل عبارت انگلیسی "critical thinking" برگزیده‌ام. با توجه به این‌که بحث سنجشگرانه‌اندیشی در کشور ما هنوز جدی نشده، به طوری‌که تا جایی که می‌دانم حتی یک کتاب نیز مستقلاً در این زمینه منتشر نشده است، هنوز هیچ اصطلاحی به عنوان معادل جاافتاده‌ی "critical thinking" شناخته شده نیست، گرچه برخی معادل‌ها، مثلاً "تفکر انتقادی"، نسبتاً پرکاربردترند. در این نوشته، با پیش فرض گرفتن آن‌چه که در مطالب قبلی در زمینه‌ی عناصر مفهومی سنجشگرانه‌اندیشی بیان کرده‌ام، به بیان مزایای سنجشگرانه‌اندیشی نسبت به معادل‌های دیگر "critical thinking" می‌پردازم.

لینک مستقیم به مطلب

از زمان پیدایش رسانه‌‌ای به نام فیلم، بحث‌های زیادی را در باب هنر بودن یا نبودن آن مطرح شده است. مطلبی که در ادامه می‌خوانید، نگاهی اجمالی دارد به بحث‌هایی که در این زمینه صورت گرفته است.

لینک مستقیم به مطلب

از زمان پیدایش رسانه‌ای به نام فیلم، بحث‌های بسیاری درباره آن از وجهه نظرهای گوناگون صورت گرفته است که فلسفه فیلم یکی از مهم‌ترین دستاوردهای آن مباحث است.

لینک مستقیم به مطلب

سنجشگرانه‌اندیشی (یا «تفکر نقدی» یا «تفکر نقادانه» یا «تفکر انتقادی») مهارتی فکری است که به فرد اندیشنده کمک می‌کند که هنگام اندیشیدن از خطا مصون بماند و از بهترین طریق به سمت هدف اندیشیدن که حل مسأله یا معضل است نائل آید. سنجشگرانه‌اندیشی علاوه بر این کاربردی دیگر نیز دارد: هنگام قضاوت درباره سخنان و نظرات دیگران کمک می‌کند تا بهتر بتوانیم درستی یا نادرستی آن‌ها را دریابیم. به عنوان مثال، علاوه بر مغالطه‌های منطقی، عوامل روان‌شناختی‌ای را که می‌توانند در ابراز نظر یا قضاوت تأثیر بگذارند، به ما می‌شناساند...

لینک مستقیم به مطلب

نوشته جي.ايچ.آر. پاركينسون

ترجمه محمد مهدي خسرواني

درآمد مترجم: قرن بيستم قرن اوج گيري بحث و اختلاف نظر فيلسوفان در مورد چيستي فلسفه بود. اما در اواخر همين قرن اين بحث فروكش مي كند، به گونه اي كه در نوشته پي.ام.اس. هكر در مجموعه مقالات داستان فلسفه تحليلي مي‌خوانيم: «يكي از ويژگي هاي چشمگير فلسفه در اواخر قرن بيستم اين است كه ديگر بر سر اينكه فلسفه چيست و چه انتظاري از آن مي توان داشت و اينكه...

دانلود متن كامل (pdf)

لینک مستقیم به مطلب

سنجشگرانه اندیشی (یا "تفکر نقدی" یا "تفکر نقادانه" یا "تفکر انتقادی") ترکیبی از دانش و مهارت است که به فرد اندیشنده امکان می دهد که، به طور خلاصه، از خطاهای گوناگون در روند اندیشیدن مصون بماند و از کوتاه ترین مسیر به سمت هدفی که از اندیشیدنش دارد حرکت کند. همان گونه که از همین تعریف ناقص و ابتدایی بر می آید، پیش فرض سنجشگرانه اندیشی این است که اندیشیدن یک فعالیت است، فعالیتی که...

لینک مستقیم به مطلب