منطق برای زندگی – 37

ایراد اتهام مغالطه به دیگران ترفندی است که در آن یک فرد، دیگری را به ارتکاب مغالطه متهم می‏کند، در حالی که واقعاً مرتکب مغالطه نشده است، بی‏آنکه نشان دهد کجای سخن یا استدلال وی بر خطا بوده است...

لینک مستقیم به مطلب

منطق برای زندگی – 36

قلعه‏نویی و مرادی در مواجهه با انتقادات دیگران از خود، بهتر است با بررسی دلایل و استدلالهای منتقدان، به انتقادات پاسخ دهند، و نه با تکیه بر میزان موفقیتها و تجربیات مشابه آنها با خود...

لینک مستقیم به مطلب

منطق برای زندگی – 35

لینک مستقیم به مطلب

منطق برای زندگی – 34

با توجه به قراردادی بودن تعاریف، ممکن است افراد برای توجیه اظهارات اولیه خود هنگام برخورد با موارد نقض و خلاف، معنای کلمات را تغییر داده و مرتکب مغالطه تغییر تعریف شوند...

لینک مستقیم به مطلب

منطق برای زندگی - 32

گزین‏گویه‏ها، بیان مختصر، مفید و تأثیرگذار یک اندیشه‏اند اما سر سپردن به آنها به‌ تمامی و بی‏چون و چرا احتمالاً نتیجه‏ای جز اذهانی منجمد و غیرسنجشگر را در پی نخواهد داشت...

لینک مستقیم به مطلب

منطق برای زندگی – 31

به نظر می‏رسد علی دایی برای مایلی‏کهن به موضوعی کاملاً شخصی تبدیل شده است چرا که در مغالطه شخصی کردن، گوینده به شخصیت طرف مقابل حمله کرده و بنا بر پیش‏فرضهای ذهنی خود، به قضاوت یکسویه وی مبادرت می‏ورزد...

لینک مستقیم به مطلب

منطق برای زندگی – 30

آنگاه که فردی ادعایی را طرح می‏کند و سپس برای جلوگیری از اعتراض و مخالفت دیگران، صفتی مذموم را به مخالفان آن ادعا نسبت می‏دهد، از مغالطه زهرآلودکردن چاه استفاده کرده است. این در حالی است که پاسداشت مخالفان فکری اولین شرط عقل و اخلاق است...

لینک مستقیم به مطلب

منطق برای زندگی – 29

سیاه و سفیداندیشی نوعی دوگانه‏انگاری حاد است و هنگامی رخ می‏دهد که فرد می‏کوشد جهان را در درون مقولات پیش‏انگاشته بسیار ساده خود جای دهد...

لینک مستقیم به مطلب

منطق برای زندگی - 28

در مغالطه آدمک پوشالی، افراد برای مقابله با مدعایی قوی می‏کوشند مدعایی ضعیف و سست را به طرف مقابل خود نسبت داده و به جای رد کردن مدعای اصلی به رد مدعای ضعیف بپردازند...

لینک مستقیم به مطلب

منطق برای زندگی -  27

صحت و اعتبار یک عقیده را محتوا، دلایل و استدلالهای طرح شده تعیین می‏کنند و نه شخصیت و انگیزه‏های فردی که بر آن عقیده است. این مشی صدق یک گزاره را به انگیزه فردی که آن گزاره را اظهار کرده ارجاع می‌دهد...

لینک مستقیم به مطلب

منطق برای زندگی – 26

گاهی در "گزارشها و برنامه‌های خبری"، یک گزارش یا خبر به‌نحوی عرضه می‌شود گویی روایت طرح شده بهترین یا حتی تنها روایت موجود از موضوع موردنظر است اما باید پرسید که آیا روایتی یکه از یک رخداد اساساً ممکن است؟...

لینک مستقیم به مطلب

منطق برای زندگی – 25

آرزواندیشان در جام جهانی 2010 افریقای جنوبی دست به دامان حیوانات شده‏اند تا با پیشگوییهای آنها، شواهدی در تأیید آرزوهای خود بیایند. هشت‏پای آلمانی و دلفین و لاک‏پشت آرژانتینی سه تن از این پیشگوها هستند که البته فعلاً نمونه آلمانی از رقبای خود پیش افتاده است...

لینک مستقیم به مطلب

منطق برای زندگی – 24

گاهی افراد آدمکی پوشالی (مترسکی) از نظرات دیگران می‏سازند تا صرفاً با منکوب کردن آن، چیزی را رد یا اثبات کنند و حرف خود را به کرسی بنشانند؛ در چنین شرایطی اصل حمل به احسن می‏تواند در جلوگیری از چنین آسیبی در گفتگو بسیار کارساز باشد...

لینک مستقیم به مطلب

منطق برای زندگی - 23

فحوای سخنان رئیس فدراسیون فوتبال ایران و حسرتی که در سخنان وی نسبت به غیاب تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی 2010 افریقای جنوبی وجود دارد نشان می‏دهد که ایشان توریه‏گویی یا پنهان‌کاری کرده‏اند...

لینک مستقیم به مطلب

کتاب "ایمان و دانش" شامل مجموعه مقالات، سخنرانیها و گفتگوهایی است که به مناسبت هشتادمین سالگرد تولد یورگن هابرماس به انتخاب و ترجمه فرزین بانکی و احمد علی حیدری از سوی انتشارات دانشگاه تهران منتشر شده است...

لینک مستقیم به مطلب

منطق برای زندگی – 22

جدال شمس – شمسایی، شمس – ترابیان و دایی – کریمی و پس از آن پادرمیانی و ریش سفیدی برخی برای آشتی دادن طرفین، علاوه بر اینکه ممکن است ناشی از مغالطه علت جعلی باشد، نشان‏دهنده یکی از جدیترین آفات فرهنگی جامعه ایران مبنی بر تن ندادن به گفتگو و پذیرش دیگری است...

لینک مستقیم به مطلب

منطق برای زندگی – 21

شلختگیها، ساده‏انگاریها و بی‏دقتی‌ها در کاربرد واژه‏ها نه فقط ممکن است امکان گفتگو را سلب کنند و سبب بروز مغالطاتی چون ابهام،چندپهلویی و اشتراک لفظی شوند، بلکه چیزهای ناخوشایند بسیار دیگری چون خشونت، توهین و تحقیر را نیز در پی خواهند داشت...

لینک مستقیم به مطلب

منطق برای زندگی – 20

باور عمومی نسبت به سیاست آن را حوزه‌ای توأم با روابط غیرانسانی معرفی می‌کند. فرد سنجشگرانه‌اندیش اما سیاست را مانند هر امر دیگری سیاه و سفید نمی‌‌بیند. با این همه ذهن نقاد متفکر انتقادی در صدد است مغالطه‌های گستره سیاست را برجسته کند...

لینک مستقیم به مطلب

منطق برای زندگی – 19

اینکه ما چگونه خود را در نسبت با جهان پیرامونمان توصیف می‏کنیم، و چگونه به رابطه خود با دیگران می‏نگریم و چه هدف و انتظاری از گفتگوهای خود با آنها داریم، در نحوه مواجهه ما با آنها و چند و چون این گفتگوها به طور مستقیم تأثیر می‏گذارد...

لینک مستقیم به مطلب

منطق برای زندگی – 18

هوگو چاوز، رئیس جمهوری ونزوئلا به والدین کودکانی که نمی‏توانند بخوابند توصیه کرده است که کودکانشان سخنرانیهای تلویزیونی او را تماشا کنند تا به خواب روند. وی البته به سخنرانیهای طولانی و گفتن سخنان غیرمنتظره شهره است اما شاید بد نباشد نگاهی دقیقتر به سخن اخیر او بیندازیم...

لینک مستقیم به مطلب

منطق برای زندگی - 17

احتمالاً آنچه سبب شده است که علمی بودن یک چیز در جامعه ما به معنای درست بودن آن در نظر گرفته شود، نگاه پوزیتیویستی حاکم بر بسیاری از اذهان باشد.

در بسیاری از گفتگوهای روزمره، چه در سطح عوام و چه نزد خواص، برای آنکه نشان داده شود که چیزی درست است صفت «علمی بودن» به آن چیز اطلاق می‏‏گردد...

لینک مستقیم به مطلب

منطق برای زندگی – 16

پیش از این در همین سلسله یادداشتها به دو گونه مغالطه رایج اشاره شد، یعنی استفاده از عباراتی چون «تحقیقات نشان داده است...» برای مستند نشان دادن یک ادعا و یا توسل به عناوین و القاب دهان پر کنی چون «دکتر» و «مهندس» بدون توجه به سطح دانش و بینش فرد مورد نظری که ادعایی را طرح کرده است.

از دیگر نمونه‏های چنین مغالطاتی می‏توان به مغالطه «حقانیت به واسطه مرجعیت» اشاره کرد؛ یعنی درست فرض کردن گزاره‏ها صرفاً بدین خاطر که فردی که، بنا بر ادعا، در آن موضوع مرجعیت دارد  آنها را درست می‏داند...

لینک مستقیم به مطلب