مجموعه طنزي تلويزيوني (مسافران) که چندي پيش پخش مي‌شد، با خلق موقعیتی نامتعارف، به دور از لودگی، طنزهای کلامی مبتذل و مانند آن به موضوعات گوناگونی که در زندگی هر روزه ما جریان دارند مي‌پرداخت. چند شخصیت اين مجموعه که از سیاره‌ای دیگر برای انجام پاره‌ای تحقیقات به زمین آمده‌اند، در موقعیت‌هایی که کمابیش برای همه ما آشنا هستند و برای آن‌ها ناآشنا، قرار گرفته‌اند تا هم سويه طنز اين مجموعه حفظ شود و هم سويه انتقادي آن. از دیگر سو اما این مجموعه به ناکامی‌های ما آدمیان در فهم دیگران نيز می‌پردازد؛ تجربه‌ای از ناکامی در فهم که نه فقط در این مجموعه طنز بل در زندگی روزمره همگی ما هم می‌تواند رخ دهد. اين چنين موقعيتي را مي‌توان با گشت و گذاري در همين ايران و مواجهه با خرده‌فرهنگ‌هاي گوناگون ايران نيز مشاهده كرد...

لینک مستقیم به مطلب

مهدی نصر

آن‌گاه که بحثی درباره ترجمه متنی از هایدگر یا درباره آراء او پیش می‌آید بی‌تردید دو پرسش بسیار مهم به ذهن می‌رسد. واژگان ومعادل‌های مناسب برای اصطلاحات کمتر رواج پیدا کرده او چیستند؟ این سوالی است که مترجمان فارسی و حتی در بسیاری از موارد انگلیسی در باب آن به اجماع نرسیده‌اند. جایگزین متناسب با واژه Seinde چیست؟ هستندگان، موجودات، کائنات، هر آن‌چه هست؟ در دفاع و رد هر یک از این معادلات استدلالات بسیاری شده است. فلسفه هایدگر آکنده از این اصطلاحات است که هر کدام جایگاه بسیار مهمی در منظومه فکری او دارند. پرسش بعدی این است که خواندن فلسفه هایدگر را بهتر است از کجا آغاز کنیم یا – با عاریت از عنوان کتاب – چگونه هایدگر بخوانیم؟ می‌دانید که فلاسفه بسیاری بر هایدگر تاثیر داشته‌اند: هوسرل، نیچه، ارسطو، کانت، پارمنیدس و... تنها انسان‌های حقیر هستند که خود را ناوابسته به اندیشه دیگر اندیشمندان تلقی می‌کنند...

لینک مستقیم به مطلب

هرمنوتیک کمیک در اینجا به معنای آن مجال و فرصتی است که به من اجازه می دهد تا برای ورود به اتاق بازجویی یا دادگاه و مصاحبه تلویزیونی خود را هم آماده برای یافتن عناصر مختلف متن کنم و هم آن که با در پرانتز قرار دادن عناصر تعلیقی مراقب آنها باشم. این معنا از هرمنوتیک کمیک به معنای تقابل آن با هرمنوتیک تراژیک-کمیک نیست، بلکه به معنای مقدمه و تمهیدی برای آن و راه ورود به چنان قرائتی است. از این جهت، هرمنوتیک کمیک را می توان آنتی تزی در برابر هرمنوتیک تراژیک دانسته که با کاستن بار جدیت مدعایی آن راه را برای سنتز، هرمنوتیک تراژیک-کمیک، باز می کند. از سوی دیگر، هرمنوتیک کمیک به هیچ وجه به معنای به سخره گرفتن یا شوخی دانستن متن یا عناصر آن نیست. این پرخطاترین تعبیری است که می توان از هرمنوتیک کمیک داشت.

لینک مستقیم به مطلب

شاید از مطالب گذشته چنین تصور شود که قصد اساسی در تبیین هرمنوتیک کمیک رد و نقض تحلیل آقای نیکفر از بازجوییها و اعترافات بوده، حال آن که باید گفت موضوع به نحو کامل چنین نیست.

این که ایشان در دو مقاله خود تا چه میزان پدیده های مذکور و دیگر پدیده ها، به خصوص تحلیلشان از خطاب قدرت در مقاله دوم، را به درستی تحلیل کرده اند چیزی نیست که در حال حاضر مد نظر باشد. حتی می توان گفت که وی در این دو مقاله نکات قابل توجه بسیاری را بیان کرده که نمی توان به راحتی آنها را به کناری نهاد. نکته مورد مناقشه بر سر مبنایی است که با آن پدیده های مورد نظر تحلیل و بررسی شوند و بتوان بنابر آن به سراغ پدیده های واقع در فرایند بازجویی و اعترافات و مصاحبه تلویزیونی رفت و همچنین، این امکان را در خود داشته باشد تا چیزی از قلم نیافتد.

لینک مستقیم به مطلب

آقای امید مهرگان روشنفکر و روزنامه نگار در ابتدای مقاله خود تحت عنوان؛ نقد هر نوع «الاهیات شکنجه»، که در وبسایت رخداد منتشر کرده، چنین نوشته است: «محمدرضا نیكفر از انگشت‌شمار روشنفکران ایرانی مقیم خارج است که وقتی دست به تحلیل یا نقد مسایل مرتبط با ایران می‌زنند، پرت نمی‌گویند».

روشن است که وی قصد دارد با این عبارت تا اندازه ای حساب نیکفر را از جریان روشنفکری خاج نشین جدا کند که به نظر وی، شکلی منحصر بفرد از پرت گویی مختص به آنها است، اما گویا مدح نیکفر در کلام او چندان دست کمی از ذمش در مورد دیگران ندارد.

لینک مستقیم به مطلب

«خواننده‌ي کور» حاصل خوانش تجربی آثار صادق هدایت با محوریت بوف کور است؛ کتابی که نويسنده‌ي آن نه ايراني، بل اهل تركيه است. اوغوز دمیرآلپ آن‌گونه كه خود نيز مي‌گويد به عنوان متخصص ادبیات فارسی یا صادق هدایت دست به قلم نبرده؛ وی پیش از هر چیز فقط مجذوب جاذبه‌ي فوق‌العاده‌ي جهان هدایت شده است؛ «جهان آشفته‌ي شرق و روشنفکر نجیب شرقی که این آشفتگی را تا مغز استخوانش حس کرده و زهر غرب را هم نوشیده! جهانی درونی که چون گردابی خود به دست خود بلعیده می‌شود.»

لینک مستقیم به مطلب

نويسنده: ژان پل سارتر

ما هيچ وقت به اندازه‌ي دوران اشغال توسط آلمان‌ها آزاد نبوده‌ايم. ما همه‌ي حقوق‌مان و اولاً حق بيان را از دست داده بوديم. هر روز، رو در رو، به ما توهين مي‌شد و بايد سكوت مي‌كرديم؛ ما را دسته دسته تبعيد مي‌كردند، به نام كارگر، يهودي و زنداني سياسي؛ هر جايي، روي ديوارها، در روزنامه‌ها و بر روي پرده سينما، آن تصوير بي‌روح و دل به‌هم‌زني را مي‌ديديم كه جباران مي‌خواستند از خودمان به خوردمان بدهند: و، به خاطر همه‌ي اين‌ها، ما آزاد بوديم...

لینک مستقیم به مطلب

مترجم: شروین طاهری

برونو بائر (6 سپتامبر  1809 – 13 آپریل 1882) فیلسوف، مورخ و الاهی‌دان آلمانی بود. وی از راه پژوهش‌های بسیار در سرچشمه‌های عهد جدید، مدعی این نظر جدلی بود که مسیحیت ابتدائی بسیار بیشتر مدیون فلسفه‌ی یونان (فلسفه‌ی رواقی) است تا یهودیت.  او که از 1840 شروع به کار نمود، با انتشار نوشتار های جدلی و بحث‌برانگیز، مسيح را به‌عنوان فراورده‌ی آمیزش اسطوره‌های یونان و رم و یهودیت در قرن دوم مطرح نمود.

لینک مستقیم به مطلب

نويسنده: helmut reinalter  

ترجمه به انگليسي: james chastain

مترجم: شروين طاهري

آرنولد روگه (Arnold ruge 1802-1880) متعلق به آن گروه از هگلي‌هاي چپ است كه سياست در آموزه‌هاي فلسفي‌شان از اعتباري بسيار برخوردار بود. او از همراهان فعال بخشي از گروه بود كه بر آموزه‌ي ديالكتيك هگل تمركز داشتند و نه تنها اضمحلال سياسي رژيم فئودالي را مطرح مي‌كردند، هم‌چنين پيدايش ايده‌هاي نو را مستلزم ارتقاي سوسياليسم و دمكراسي مي‌دانستند...

لینک مستقیم به مطلب

پوليس πόλις در نگاه اول به معناي شهر است كه در برابر آن آستو α́στυ قرار مي گيرد. آستو نيز به معناي شهر است اما با دلالتي متمايز. به معنايي كامله ابتدايي و براي آشنايي اوليه مي توان گفت كه تمايز بين پوليس و آستو را مي توان به تمايزي همانند شهر و روستا دانست. كميت و كيفيت افراد اين تمايز را مشخص مي كند به اين صورت كه شهر هم از لحاظ كميت افراد و هم از لحاظ كيفيت زندگي آنها متمايز از روستا است...

لینک مستقیم به مطلب

عاقل و معقول، اتحاد يا افتراق؟

سعيد كشاورزي

انگشت شمارند آناني كه ابن رشد را در ايران خوانده‌اند و به او انديشيده‌اند. «درخشش ابن رشد در حكمت مشاء» آن‌هم به قلم يكي از دلسوزترين دست‌اندركاران مسائل فلسفي ايران دوره اسلامي- دكتر غلامحسين ابراهيمي ديناني- يك رويداد عادي در حوزه‌ي كتاب و فلسفه نبود. خيلي‌ها كه تشنه‌ي درك و فهم ابن رشد در ايران‌اند، خبر انتشار اين كتاب برايشان بسيار‌بسيار مهم بود. خواننده‌ي ايراني كه پارسي گرداني رساله‌هاي 50-40 صفحه‌اي سهروردي را هم آرزومند بوده و هست ناگهان خود را رويارو با كتابي مي‌بيند درباره ابن رشد به قلم يكي از فاضلترين استادان فلسفه دوره اسلامي دانشگاه تهران...

لینک مستقیم به مطلب

نویسنده: اریک اندرسون (Eric Anderson)

دنيس رانکور (Denis Rancour) در نخستين روز كلاس درس فيزيك سال چهارمش در دانشگاه اوتاوا (University of Ottawa) [در کانادا] به دانشجويانش اعلام كرد كه في الواقع در مورد نمره ي آن ها تصميم اش را گرفته است: همه A+ خواهند گرفت...

لینک مستقیم به مطلب

محمد رضا لطفی یزدی

قصد:

قصد من این‌ است كه در این نوشتار نشان دهم: نشاندن پسوند اسلامی و یا هر پسوند به این شکل در آخر بعضی از کلمات، گاه غیرضروری، گاه نامفهوم، گاه هم معنی کلمه‌ی اصلی را می‌ستاند، البته شاید این چنین پسوندهايی برای بعضی از کلمات نیز گاه ممکن است...

لینک مستقیم به مطلب

فلسفه در ایران سه کارکرد عمده داشته است: حزبی، حوزوی، و دانشگاهی. فلسفه در دو کارکرد اول و دوم به مثابه‌ي ابزار و در کار کرد سوم به مثابه‌ي شغل عمل کرده است...

لینک مستقیم به مطلب

بلیط کنسرتی را دست دارید که قرار است در آن یکی از بزرگ‌ترین نوازندگان پیانو به اجرای قطعاتی برگزیده بپردازد. افتخار حضور در چنین برنامه‌ای، تجربه‌ای بی‌نظیر برایتان به حساب می‌آید. روز موعود فرا می‌رسد و شما خودتان را به محل برگزاری کنسرت می‌رسانید. کاملاً خود را آماده کرده‌اید تا اجرایی بی‌نظیر را بشنوید. حالا دیگر صندلی‌تان را پیدا کرده‌اید و در جای‌تان نشسته‌اید. همه حاضران چون شما مشتاقانه منتظرند. عاقبت پیانیست محترم می‌آید و با وقار همیشگی‌اش پشت پیانو می‌نشیند. سکوت حکم‌فرما شده است. حاضران همگی سکوت کرده‌اند، سکوت محض. 4 دقیقه و 33 ثانیه می‌گذرد. پیانیست محترم بلند می‌شود، راهش را می‌کشد و می‌رود بی‌آن‌که به انتظار شما پاسخی در خور داده باشد، بی‌آن‌که چیزی نواخته باشد.

لینک مستقیم به مطلب

عصر رنسانس را فصل نوزایی فرهنگی و تاریخی اروپاییان قلمداد می‌کنند. در این دوران است که مقدمات ورود به دوران مدرن فراهم می شود اما نه با گسست کامل از آن چه پیش از این وجود داشته است. هر چند هر چه می‌گذرد تغییراتی بنیادین‌تر در وجوه گوناگون زندگی مردمان این عصر حاصل و بروز و ظهور این تغییرات پیش از هر چیز در هنر و ادبیات آشکار می‌شود. کتاب «هنر رنسانس» به چنین زمانه‌ای نظر دارد، هرچند نویسنده آن جرالدین ا. جانسون تمرکزش را تنها بر هنر این دوران و به ویژه هنرهای تجسمی گذاشته است.

لینک مستقیم به مطلب

اکبر حبیب‌اللهی*

ورود آموزه‌های فلسفه اسلامی در غرب امری پذیرفته شده است. در اواخر قرن دهم ترجمه آثار فیلسوفان مسلمان شروع می‌شود و در اواسط قرن دوازدهم به اوج خودش می‌رسد. آشنایی متفکران یا اندیشمندان در قرون وسطی حتی با ارسطوی خودشان هم از طریق آموزه‌های فلسفه اسلامی اتفاق می‌افتد. یعنی خود ارسطو تا قرن پنج میلادی برخی از نوشته‌هایش آن هم در بحث منطق توسط بوئتیوس از یونانی به لاتین برگردانده می‌شود ودر واقع جهان اندیشه لاتینی با ارسطو از طریق بوئتیوس آشنا می‌شود.

لینک مستقیم به مطلب

درباره‌ی کتاب «ایمان چیست؟؛ جستارهایی در فلسفه دین» اثر آنتونی کنی

گاهی درس‌گفتارها می‌توانند تنها به مجالس خاطره‌گویی و تکرار مکررات تبدیل شوند و گاه نتیجه بیشتر از این‌هاست. بستگی دارد درس‌گفتار در کجا ارائه شود، چه کسی آن را ارائه کند و مستمعان چه کسانی باشند. تا آن‌جا که گاه یک درس‌گفتار می‌تواند بیش از هر کتاب و مقاله‌ای مفید فایده باشد و حضور در آن افتخاری برای مستمع و حتی صاحب‌سخن به شمار آید. کتاب «ایمان چیست؟» بر آمده از دل چنین درس‌گفتارهایی است...

لینک مستقیم به مطلب

این یادداشت در واقع پاسخ به دوستان و هم- رشته ای هایی است که علاقمند بودند درمورد شیوه آموزش فلسفه در هندوستان بدانند، قصد نداشتم به این زودی این یادداشت را بنویسم تا بتوانم بیشتر رصد کنم، منتهی بخاطر پرسش های مکرر دوستان تصمیم گرفتم اطلاعات تازه تر را در ویرایش های بعدی اضافه کنم . پیش از هر چیز اشاره کنم که برنامه های آموزشی دانشگاه های مختلف در هند بسیار متفاوت و زیر نظر خود دانشگاه ها است، بنا براین به جز این دانشگاه و رشته ای که خودم مشغول به تحصیل در آن هستم متاسفانه درمورد سایر دانشگاه ها نتوانستم اطلاعات خاصی به دست بیاورم.

لینک مستقیم به مطلب

انتشارات هرمس ترجمه‌ای تازه از رمان «بيگانه» آلبر كامو را به قلم محمدرضا پارسايار منتشر كرده است. این هفتمین ترجمه این اثر در ایران است.

اين رمان روايتي است از زندگي قهرمانش، مورسو كه ساکن الجزاير است؛ قهرماني كه چندان هم ويژگي‌هاي يك قهرمان را ندارد. آدمي معمولي مثل همه‌ آدم‌هاي دور و برش كه كارمندي وظيفه‌شناس است، با آدم‌ها خوب رفتار مي‌كند و آزارش به كسي نمي‌رسد. همين آدم اما در ميانه همين معمولي بودن يك عرب را مي‌كشد؛ مردي را كه حسابي هم با هم نداشته‌اند.

لینک مستقیم به مطلب

بسیاری اوقات، هنگامی که به سخن یا استدلال کسی گوش می‌دهیم، احساس می‌کنیم مغالطه می‌کند، یا احساس می‌کنیم استدلالی که در دفاع از نظر خودش می‌آورد ایرادی دارد.

به برکت فضایی که در سال‌های اخیر در کشورمان غالب بوده، تقریباً با اطمینان می‌توانم بگویم که بیشتر ما، چندین بار در روز این احساس را تجربه می‌کنیم؛ چه زمانی که با دوستان و آشنایان در مورد موضوعی صحبت و مباحثه می‌کنیم، چه زمانی که مطلبی را در یک سایت یا روزنامه می‌خوانیم و، بیش از همه این‌ها، هنگامی که رادیو یا تلویزیون‌مان را روشن می‌کنیم.

لینک مستقیم به مطلب

الف- «آیا فلسفه بخوانیم؟» این سوالی است که دانشجوهای فلسفه زیاد با آن مواجه میشوند. از سوی دوستان و آشنایان گرفته تا بغل دستی شان در اتوبوس هنگامیکه دارند کتابی فلسفی ورق می زنند، یا در تاکسی بعد از صحبت با تلفن، یا در کافی شاپ زمانیکه با دوستشان بحث می کنند و یا از جانب کسانیکه از طریق دوستان یا اینترنت با آنها تماس میگیرند ممکن است در مقابل چنین سوالی یا سوالاتی شبیه به این قرار بگیرند. به نظر من فلسفه خواندن کار خیلی خوبی است و فرد باید انسان  بخت‌یاری باشد که در این دوره و زمانه وقت و علاقه کافی برای مطالعه فلسفه داشته باشد. مطالعه آزاد فلسفه اگر با خواندن مختصری تاریخ فلسفه و سپس،به فراخور علاقه و اطلاعات شخصی، پیگیری آن با متون اصلی فلاسفه انجام شود تجربه نابی است که فکر نمیکنم  هرگز از بدست آوردن آن پشیمان بشوید…

لینک مستقیم به مطلب